لب‌های تشنه، زمین خشک؛ ضرورت نجات آب پیش از آن که دیر شود
آب به عنوان ارزشمندترین و کمیاب‌ترین نعمت الهی از آسمان رحمت در قالب باران و برف نازل می‌شود و ضامن حیات تمام موجودات زنده و پدیده‌های زیستی است.
این مایع حیات بخش اگرچه بیش از ۷۰ درصد سطح زمین را دربر گرفته، اما تنها یک درصد آن شیرین و قابل استفاده برای انسان‌هاست.
کارشناسان زیست‌محیطی معتقدند که رشد روزافزون جمعیت، قطع بی‌رویه درختان، توسعه افسارگسیخته شهرنشینی و صنایع آلاینده چرخه منظم آب را در جهان مختل کرده و بشر را با بحرانی عمیق روبرو ساخته است.
ایران نیز به دلیل قرار گرفتن در اقلیم خشک و نیمه‌خشک از جمله کشورهای در معرض آسیب این بحران جهانی است که اگر الگوهای مصرف اصلاح نشوند، آینده‌ای تاریک و پرتنش در انتظار خواهد بود.
نام‌گذاری ۲۲ مارس (دوم فروردین) به عنوان روز جهانی آب از سوی نهادهای بین‌المللی، خود گواه روشنی بر جایگاه این مایه حیاتی در معادلات جهانی است.
پژوهش‌های آینده‌نگرانه نشان می‌دهد که بحران آب در دهه‌های پیش‌رو می‌تواند منشا تنش‌ها و حتی درگیری‌های بین‌المللی باشد.
صرفه‌جویی در نگاه اولیای دین
از نگاه آموزه‌های دینی، اعتدال و پرهیز از اسراف از اصول بنیادین بهره‌برداری از نعمات الهی است و به عنوان مثال امام جعفر صادق (ع) می‌فرمایند: «اموال، اطعام و مایحتاج مردم امانت‌هایی الهی هستند که باید با رعایت میانه‌روی مصرف شوند.»
پیامبر اکرم (ص) نیز در حدیثی معروف، حتی وضو گرفتن کنار رود پرآب را بدون صرفه‌جویی جایز نمی‌دانند.
این نگاه دینی نشانگر اهمیت مصرف مسئولانه آب است به ویژه در زمانه‌ای که کاهش منابع و افزایش مصرف زنگ خطر کم‌آبی را در بسیاری از نقاط کشور به صدا درآورده است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان ایلام، در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به کاهش شدید منابع آبی و رشد بی‌رویه مصرف از وضعیت نگران‌کننده ذخایر آب آشامیدنی در استان خبر داد و گفت: همه ظرفیت‌های مالی، فنی و انسانی شرکت برای مدیریت توزیع پایدار آب در این روزهای گرم تابستان بسیج شده است.
محمد محمدی با بیان اینکه سالانه ۶۷ میلیون متر مکعب آب از طریق ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار کیلومتر شبکه انتقال و ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار کیلومتر شبکه توزیع، در بین ۲۵۰ هزار مشترک شهری و روستایی استان پخش می‌شود، افزود: ۷۰ درصد این آب از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود و تنها ۳۰ درصد آن وابسته به سدها و آب‌های سطحی است.
به گفته وی، الگوی مصرف آب در کشور ۱۹۷ لیتر در شبانه‌روز برای هر نفر است، اما مصرف سرانه در ایلام ۱۰۰ متر مکعب بالاتر از میانگین کشوری بوده و این شکاف نگران‌کننده، هشدار جدی برای ورود به مرحله بحران و جیره‌بندی است.
نقش احشام و کشاورزی در تشدید بحران
ذبیح‌الله رستمی از کارشناسان آب استان، استفاده از شبکه آب آشامیدنی برای تأمین نیاز کشاورزی، دام، طیور و صنعت را یکی از دلایل اصلی کاهش آب در مناطق روستایی دانست و گفت: بین ۲۵ تا ۳۰ درصد مصرف آب در استان صرف امور غیرضروری مانند دامداری و کشاورزی سنتی می‌شود.
وی راهکارهایی مانند آموزش خانوارها، تعمیر نشتی‌ها، عایق‌بندی لوله‌ها و استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف را در بهبود شرایط مؤثر دانست و افزود: آب تا سقف ۱۳ متر مکعب در ماه با یارانه دولتی تأمین می‌شود و مصرف بیشتر، مشمول تعرفه‌های پلکانی و جریمه است.
رستمی برخورد قاطع با مشترکان پرمصرف و غیرمجاز، اصلاح شبکه‌های فرسوده، کشف و قطع انشعابات غیرقانونی و ترویج ابزارهای کاهنده مصرف را از عوامل موثر بر مدیریت مصرف آب دانست.
مسئولیت اجتماعی در روزهای پر مصرف
سید محمد جمشیدی دیگر کارشناس شبکه آب ایلام، ماه‌های مرداد و شهریور را پرترافیک‌ترین زمان مصرف در استان اعلام و تأکید کرد: همه دستگاه‌های اجرایی، صنایع و مردم باید با حذف مصارف غیرضروری مانند شست‌وشوی خودرو، حیاط و معابر از آب آشامیدنی و جایگزینی آب‌های سطحی به پایداری شبکه کمک کنند.
وی خواستار اقدام جهادی، مشارکت عمومی و همراهی همه‌جانبه مردم با متولیان امر شد و گفت که تنها با عزم ملی و مدیریت بهینه مصرف می‌توان از پیچ تاریخی بحران آب با کمترین آسیب عبور کرد.
آب، زندگی است
آب ماده‌ای حیاتی، تجدیدپذیر اما رو به پایان است، منبعی محدود که آینده بشریت به حفظ آن گره خورده است و تضمین کیفیت زندگی، توسعه پایدار، حفظ محیط‌زیست و حتی امنیت ملی در گرو مدیریت هوشمندانه و صرفه‌جویانه منابع آبی است.
در گرمای سوزان تابستان، تنها راه حفظ این اکسیر زندگی، همراهی مردم، تدبیر مسئولان و بازگشت به سنت‌های صحیح مصرف است.
آب را درست مصرف کنیم؛ چون قطره قطره آن آینده‌ای را می‌سازد یا می‌سوزاند.
بدون نظر! اولین نفر باشید